Biển Đông Tuần Qua (từ 22/2-28/2)

Các Ngoại trưởng ASEAN quan ngại sâu sắc về tình hình Biển Đông; Trung Quốc bác bỏ chỉ trích quân sự hóa Biển Đông, mời thầu thăm dò dầu khí ở Biển Đông và điều chiến đấu cơ tới đảo Phú Lâm; Việt Nam lo ngại tình trạng quân sự hóa Biển Đông; Tướng Mỹ kêu gọi Úc tham gia tuần tra ở Biển Đông.

 

 

 

 

Động thái của các quốc gia

 

Trung Quốc:

 

Trung Quốc ngang nhiên lắp đặt radar ở Đá Châu Viên. Tờ Washington Post hôm 22/2 dẫn lời ông Gregory Poling, người đứng đầu Tổ chức Sáng kiến Minh bạch Biển, cho biết, “Nếu Trung Quốc lắp đặt hệ thống radar cao tần ở Đá Châu Viên, thì nó sẽ giúp nước này tăng cường khả năng theo dõi tàu thuyền và máy bay ở Biển Đông. Đá Châu Viên là vị trí đặt hợp lý của hệ thống radar loại đó bởi vì nó nằm ở phía cực nam trong các thực thể mà Trung Quốc cải tạo trái phép ở Trường Sa. Điều này đồng nghĩa với việc đây là nơi tốt nhất để họ lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm đối với các tàu thuyền, máy bay xuất phát từ eo biển Malacca và các khu vực khác ở phía nam như Singapore.” Theo ông Poling, điều này hết sức quan trọng đối với chiến lược chống tiếp cận của Trung Quốc, bởi nó giảm khả năng Mỹ tiến hành hoạt động tự do ở Biển Đông, bao gồm cả việc triển khai lực lượng ở Biển Đông trong trường hợp có khủng hoảng ở Đông Bắc Á.”

 

Trung Quốc bác bỏ chỉ trích về tiến hành quân sự hóa Biển Đông. Phát biểu trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 22/2, về những quan ngại của Mỹ đối với các công trình xây dựng trái phép của Trung Quốc ở Biển Đông, Người phát ngôn Hoa Xuân Oánh cho hay, “Các đảo ở Trung Quốc là lãnh thổ của Trung Quốc từ thời xa xưa. Trung Quốc tiến hành xây dựng trên các đảo, đá này để phục vụ các dịch vụ công cũng như thực hiện các trách nhiệm quốc tế. Trung Quốc triển khai hạn chế một số cơ sở phòng thủ, điều này không liên quan gì đến việc quân sự hóa. Mỹ cần nhìn nhận đúng đắn vấn đề thay vì làm lớn chuyện.” Về việc Mỹ chỉ trích Trung Quốc triển khai tên lửa trên đảo Phú Lâm, bà Hoa cho hay, “Việc Trung Quốc triển khai cơ sở phòng thủ cần thiết trên lãnh thổ của mình cũng giống việc Mỹ xây dựng cơ sở quân sự ở Hawaii. Việc tàu chiến và máy bay Mỹ tiến hành do thám ở khoảng cách gần đối với các quốc gia trong khu vực mới làm gia tăng căng thẳng. Trung Quốc hy vọng Mỹ đóng vai trò tích cực đối với hòa bình và ổn định trong khu vực.” Trong cuộc họp báo hôm 23/2, về thông tin Trung Quốc triển khai một hệ thống radar hiện đại trên Đá Châu Viên, bà Hoa cho hay, “Thay vì tập trung vào việc Trung Quốc triển khai vũ khí quân sự trên các thực thể ở Trường Sa, giới truyền thông nên nhìn rộng ra và chú ý tới những ngọn hải đăng mà Trung Quốc đã xây trên các đảo, đá cũng như như các cơ sở để quan trắc và dự báo khí tượng thủy văn cũng những nơi trú ẩn và cứu hộ.” Về việc Tư lệnh Hạm đội 7 của Mỹ kêu gọi Úc và các nước khác tiến hành tuần tra gần các đảo nhân tạo của Trung Quốc, bà Hoa tuyên bố: “Thực tế là không có vấn đề gì đối với tự do hàng hải ở Biển Đông. Những gì Mỹ thường nói là về tự do hàng hải, những trên thực tế, có thể nước này nghĩ tới vị thế bá quyền tuyệt đối trên biển. Hy vọng phía Mỹ ngừng làm gia tăng căng thẳng và ngừng đưa ra các bình luận không có lợi.”Về việc Trung Quốc đưa chiến đấu cơ ra Hoàng Sa, bà Hoa hôm 24/2 ngang nhiên cho hay, “Hoàng Sa là một phần lãnh thổ của Trung Quốc, không hề có tranh chấp. Việc xây dựng hay triển khai cái gì trên lãnh thổ Trung Quốc hoàn toàn thuộc chủ quyền của Trung Quốc và là hành động hết sức chính đáng.” Trong cuộc họp báo tiếp theo hôm 25/2, trả lời câu hỏi rằng liệu DOC năm 2002 có áp dụng đối với Hoàng Sa, bà Hoa tuyên bố một cách vô lý rằng, “Quần đảo Hoàng Sa là lãnh thổ của Trung Quốc, không hề có tranh chấp. Do đó DOC không liên quan đến Quần đảo này.” Về việc Tư Lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ hôm 25/2 tuyên bố nếu Trung Quốc thiết lập vùng nhận diện phòng không ở Biển Đông thì Mỹ sẽ phớt lờ, Người phát ngôn Hồng Lỗi hôm 26/2tuyên bố: “Trung Quốc tuyên bố thiết lập ADIZ sẽ phụ thuộc vào việc an toàn hàng không của Trung Quốc có bị đe dọa hay không. Tình hình hiện nay ở Biển Đông tương đối ổn định. Chúng tôi hy vọng quân đội Mỹ ngừng việc làm nóng vấn đề cũng như hoạt động phô trương sức mạnh trên Biển Đông.”

 

Trung Quốc điều chiến đấu cơ tới đảo Phú Lâm. Kênh truyền hình Fox News ngày 23/2 dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết Trung Quốc gần đây đã điều các máy bay tiêm kích tới đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Theo tình báo Mỹ, đây là loại máy bay Shenyang-11 và JH-17. Hồi tháng 11 năm ngoái, truyền thông Trung Quốc đã từng đăng ảnh các máy bay J-11 xuất hiện trái phép trên đảo Phú Lâm. 

 

Trung Quốc đổ lỗi Philippines làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đông. Phát biểu tại cuộc họp báo chung với người đồng cấp Mỹ John Kerry ở thủ đô Washington hôm 23/2, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tuyên bố: “Trung Quốc luôn nghiêm túc trong hành động để thực thi DOC. Và có một nước, đó là Philippines đã vi phạm quy định trong điều 4 của DOC, đã từ bỏ đối thoại và đàm phán với bên liên quan trực tiếp là Trung Quốc. Đây là điều khờ dại và thật đáng tiếc. Trung Quốc vẫn cân nhắc lợi ích tổng thể của hòa bình và ổn định ở Biển Đông, sẽ cùng hợp tác các quốc gia ASEAN, tuân thủ DOC và hướng tới thúc đẩy đàm phán COC. Về việc Trung Quốc có xây dựng cơ sở radar hay không. Tôi hy vọng các bạn trong  giới truyền thông không nên chỉ nhìn vào hệ thống radar mà quan trọng hơn, có lẽ là hàng ngày các vũ khí, trang thiết bị tối tân đều xuất hiện ở Biển Đông, bao gồm máy bay ném bom chiến lược, khu trục hạm tên lửa - tại sao mọi người lại lựa chọn bỏ qua hay phớt lờ điều này? Chúng tôi hy vọng tất cả các bên muốn hướng tới mục tiêu không quân sự hóa cần có hành động cụ thể, thay vì đưa các tiêu chuẩn kép.” Theo ông Vương, “Biển Đông không nên là vấn đề giữa Mỹ và Trung Quốc và không hề có vấn đề gì đối với tự do hàng hải ở Biển Đông.”

 

Trung Quốc đưa vào sử dụng tàu hộ vệ tên lửa thế hệ mới. Ngày 24/2, lực lượng Hải quân Trung Quốc (PLAN) đã chính thức đưa vào sử dụng tàu hộ vệ tên lửa thế hệ mới Tương Đàm số hiệu 531 sau một thời gian vận hành thử nghiệm. Tương Đàm 531 là thế hệ tàu hộ vệ tên lửa mới, hoàn toàn do Trung Quốc nghiên cứu và chế tạo, có chiều dài 140 mét, rộng 16 mét. Theo đánh giá của PLAN, Tương Đàm 531 sẽ là lớp tàu tác chiến chủ lực thế hệ mới của Hải quân Trung Quốc.

 

Trung Quốc tố ngược Mỹ quân sự hóa Biển Đông. Trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 25/2, người phát ngôn Ngô Khiêm tuyên bố: “Là một quốc gia ngoài khu vực, Mỹ đã triển khai tàu chiến vào vùng biển phụ cận, vùng trời và thậm chí là vùng lãnh hải xung quanh các đảo đá của Trung Quốc để tiến hành hoạt động khiêu khích và do thám cự ly gần. Đâyliệu có thể coi là hành động quân sự hóa? Mỹ cũng tìm mọi cách thuyết phục và khuyến khích các nước đồng minh và đối tác tiến hành hoạt động tập trận và tuần tra ở Biển Đông. Đây liệu có thể coi là hành động quân sự hóa? Mỹ đang tập trung vào các hoạt động quân sự hóa, đồng thời đưa ranhững cáo buộc vô trách nhiệm về việc triển khai chính đáng các cơ sở phòng thủ của Trung Quốc. Đây có thể coi là một loại tiêu chuẩn kép.” Về thông tin Trung Quốc gần đây triển khai chiến đấu cơ ra Đảo Phú Lâm, ông Ngô ngang nhiên khẳng định: “Trung Quốc có quyền hợp pháp triển khai cơ sở phòng thủ ở Quần đảo Hoàng Sa, bất kể trên cơ sở tạm thời hoặc lâu dài, bất kỳ loại thiết bị gì. Mỹ có động cơ ngầm trong việc làm nóng lên vấn đề.” Về khả năng Trung Quốc thành lập ADIZ ở Biển Đông, ông Ngô tuyên bố: “Thành lập vùng ADIZ phụ thuộc vào mối đe dọa Trung Quốc phải đối diện trên không, cũng như mức độ của mối đe dọa. Ngoài ra cũng còn nhiều yêu tố phải cân nhắc.”

 

Ngoại trưởng Trung Quốc trình bày về chính sách đối ngoại của nước này. Trong bài phát biểu hôm 25/2 tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở thủ đô Washington, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã trình bày chi tiết về 5 nhiệm vụ của ngành ngoại giao Trung Quốc, bao gồm: giúp ngày càng nhiều quốc gia hiểu về hệ thống xã hội và con đường phát triển của Trung Quốc; bảo vệ vững chắc trật tự thế giới; tích cực thúc đẩy sự phát triển của Trung Quốc; bảo vệ các lợi ích của Trung Quốc ở nước ngoài; và đóng góp tích cực hơn vào việc giải quyết các vấn đề quốc tế. Trong bài phát biểu của mình, ông Vương Nghị cũng cáo buộc Philippines vi phạm DOC, “gây hấn chính trị” trong việc theo đuổi một vụ kiện trọng tài và Trung Quốc đã hành động phù hợp với luật pháp quốc tế khi bác bỏ yêu cầu tham gia phiên tòa cùng Philippines.

 

Trung Quốc mời thầu thăm dò dầu khí ở Biển Đông. Tổng công ty Dầu khí Hải dương Trung Quốc (CNOOC) ngày 25/2 đã ra thông cáo mời thầu 18 lô dầu khí với tổng diện tích khoảng 52.257 km2, bao gồm 14 lô ở Biển Đông, 3 lô tại biển Bột Hải, 1 lô tại Biển Hoa Đông. Thông báo cho biết, thời gian mở cửa đấu thầu từ 24-30 tháng 2 năm 2016. Đối tượng mời thầu bao gồm các công ty tư nhân và tập đoàn nước ngoài cùng tham gia thăm dò khai thác dầu khí dưới sự điều hành của CNOOC. Được biết, trong các lô đấu thầu ở Biển Đông năm 2016 này có một số lô nằm gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

 

 

Quân đội Trung Quốc sẵn sàng cho kịch bản sử dụng quân sự ở Biển Đông. Trong bài phát biểu đầu tiên sau khi nhậm chức tân tư lệnh chiến lược khu miền Nam mới thành lập của quân đội Trung Quốc (PLA), Tướng Vương Giáo Thành hôm 27/2 tuyên bố: “Quân đội đủ khả năng đối phó với bất kỳ mối đe dọa an ninh nào. Không nước nào có thể biện bạch hoặc có hành động đe dọa tới chủ quyền và an ninh của Trung Quốc. Theo ông Vương, mục tiêu là "đảm bảo an ninh trong việc kiểm soát biên giới và phòng vệ trên biển", trong đó “nhiệm vụ trước mắt là  là bảo vệ quyền và lợi ích ở Biển Đông.” PLA đã chuẩn bị cho tất cả kịch bản liên quan đến nguy cơ đối đầu quân sự ở Biển Đông.

Việt Nam:

 

Việt Nam kiên quyết bảo vệ chủ quyền quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Sáng 24/2, hội thảo “Biển Đông: Những tác động về an ninh và kinh tế” đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Ấn Độ (IIC) ở thủ đô New Delhi. Phát biểu tại hội thảo, Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Tôn Sinh Thành khẳng định quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông là của Việt Nam, Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền ở khu vực này. Đại sứ kêu gọi tất cả các bên cần phải giữ nguyên trạng, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp, kiềm chế tránh làm căng thẳng thêm tình hình ở khu vực này. Các bên cần phải nghiêm túc và thực hiện đầy đủ DOC và sớm thông qua COC trên Biển Đông. Đại sứ cũng bày tỏ quan ngại về tình hình, diễn biến phức tạp ở Biển Đông, trong đó việc Trung Quốc quân sự hóa ở Biển Đông.

 

Việt Nam đặc biệt lo ngại tình trạng quân sự hóa Biển Đông. Trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao ngày 25/2, về thông tin Trung Quốc điều máy bay chiến đấu ra đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa và đặt hệ thống radar ở một số cấu trúc thuộc quần đảo Trường Sa, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình nhấn mạnh: “Bất chấp sự phản đối và quan ngại của Việt Nam cũng như của cộng đồng quốc tế, Trung Quốc vẫn tiếp tục có các hành động không chỉ xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, thúc đẩy quân sự hóa ở Biển Đông mà còn đe dọa hòa bình, ổn định ở khu vực và an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông. Chúng tôi yêu cầu Trung Quốc có những lời nói, hành động trách nhiệm và mang tính xây dựng trong việc duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực cũng như trên thế giới trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS năm1982 và DOC.” Theo Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình, “Những diễn biến gần đây ở khu vực, đặc biệt là tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cho thấy nguyên trạng của khu vực đang bị phá vỡ, đặc biệt đáng lo ngại hơn là tình trạng quân sự hóa ở Biển Đông.”

 

Philippines:

 

Nhật Bản sẽ cung cấp trang thiết bị quân sự cho Philippines. Ngày 27/2, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Voltaire Gazmin cho biết chính phủ nước này sẽ ký một hiệp định cho phép Tokyo cung cấp trang thiết bị quân sự cho Manila. Ông Gazmin nêu rõ hiệp định mà ông sẽ ký ngày 29/2 tới với Đại sứ Nhật Bản ở Manila không nhằm chống lại bất cứ quốc gia nào, mà chỉ để giải quyết những thiếu hụt cần được bù đắp về năng lực quân sự của Philippines. Quân đội Philipines hiện có nhu cầu nâng cấp khả năng trinh sát, giám sát và tình báo.

 

Xem tiếp tại đây